نوروز برای بسیاری از خانواده‌های ایرانی، زمانی برای سفر، دیدار اقوام و لذت بردن از طبیعت است. اما در کنار شادی‌ها، هر سال آمار بالای تصادفات جاده‌ای در این ایام، به دغدغه‌ای جدی تبدیل می‌شود. تنها در روزهای ابتدایی نوروز ۱۴۰۴، صدها حادثه رانندگی منجر به مرگ و جرح گزارش شده است؛ حوادثی که شادی نوروز را برای بسیاری از خانواده‌ها به اندوه بدل کرده‌اند.
سؤال اصلی اینجاست: علت تصادفات نوروزی چیست و چرا جاده‌های کشور در این ایام بیشتر شاهد حوادث مرگبار هستند؟

پاسخ را می‌توان در سه عامل اصلی جست‌وجو کرد که طبق آمار رسمی، بیشترین سهم را در بروز حوادث جاده‌ای دارند: عدم توجه به جلو، ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه و انحراف به چپ.

۱. عدم توجه به جلو؛ شایع‌ترین علت تصادفات نوروزی (۴۵٪)

نزدیک به نیمی از تصادفات جاده‌ای در تعطیلات نوروز به دلیل ساده‌ای رخ می‌دهد: راننده به مسیر پیش‌رو توجه کافی ندارد.
این بی‌توجهی می‌تواند در چند ثانیه رخ دهد، اما پیامدهای آن بسیار سنگین است. تصور کنید در بزرگراه در حال حرکت هستید، نگاه‌تان برای چند لحظه از جاده برداشته می‌شود و درست در همین زمان خودرو جلویی ترمز می‌گیرد؛ در چنین شرایطی فرصت واکنش کافی ندارید و یک حادثه رقم می‌خورد.

دلایل بی‌توجهی رانندگان

• استفاده از تلفن همراه برای تماس، پیام یا حتی عکس گرفتن

• خستگی ناشی از سفرهای طولانی و رانندگی شبانه

• گفت‌وگوی طولانی با سرنشینان یا درگیری ذهنی

• تغییر موسیقی، تنظیم جی‌پی‌اس یا کار با سیستم صوتی خودرو

چرا این عامل خطرناک است؟

وقتی راننده توجه کافی ندارد، زمان واکنش او به حداقل می‌رسد. در نتیجه کوچک‌ترین مانع یا تغییر در جاده می‌تواند به تصادفی جدی ختم شود. به همین دلیل است که پلیس راهور همواره بر ممنوعیت استفاده از تلفن همراه و لزوم استراحت کافی پیش از سفر تأکید می‌کند.

یکی از دلایل تصادف در جاده ها نبستن زنجیر چرخ در هوای برفی و یخبندان است : آموزش بستن زنجیر چرخ: در جاده چطور زنجیر چرخ ببندیم؟

۲. ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه؛ دومین علت تصادفات نوروزی (۲۶٪)

طبق آمار، حدود ۲۶ درصد از تصادفات در تعطیلات نوروزی ناشی از عدم توانایی راننده در کنترل خودرو است. شاید در نگاه اول کنترل خودرو ساده به نظر برسد، اما در شرایط خاص مثل جاده‌های لغزنده، سرعت‌های بالا یا موقعیت‌های اضطراری، توان واقعی راننده مشخص می‌شود.

چه عواملی کنترل خودرو را سخت می‌کنند؟

• سرعت غیرمجاز: هرچه سرعت بیشتر، زمان واکنش کمتر و شدت برخورد بیشتر خواهد بود.

• تجربه کم رانندگان: بسیاری از افراد عادت به رانندگی بین‌شهری ندارند و در جاده‌های کوهستانی یا دوطرفه دچار مشکل می‌شوند.

• نقص فنی خودرو: ترمزهای ضعیف، لاستیک‌های صاف یا فرمان مشکل‌دار کنترل خودرو را کاهش می‌دهند.

• شرایط بد جوی: باران، برف، یخ‌زدگی و مه، چسبندگی لاستیک با جاده را کاهش می‌دهند و باعث لغزش خودرو می‌شوند.

راهکار برای پیشگیری

• معاینه فنی کامل خودرو پیش از سفر

• رعایت سرعت مطمئنه به‌ویژه در جاده‌های ناشناخته

• پرهیز از رانندگی طولانی بدون استراحت

• تمرین و افزایش مهارت رانندگی در شرایط مختلف

در هوای بارانی احتمال تصادفات بیشتر خواهد شد. دید خوب به جلو میتواند از بروز تصادفات جلوگیری کند: ویژگی های تیغه برف پاک کن خوب، بی‌صدا و بدون خط

۳. انحراف به چپ؛ اشتباهی مرگبار در جاده‌ها (۱۱٪)

اگرچه فقط ۱۱ درصد از آمار تصادفات نوروزی به انحراف به چپ مربوط می‌شود، اما این نوع حادثه معمولاً مرگبارترین پیامدها را دارد. چرا؟ چون در بیشتر مواقع منجر به برخورد مستقیم با خودروهای مقابل می‌شود. شدت این برخورد به دلیل جمع شدن سرعت دو خودرو، معمولاً از هر نوع حادثه دیگر بیشتر است.

دلایل انحراف به چپ

• سبقت غیرمجاز یا عجولانه: سبقت در محل‌های نامناسب یا بدون دید کافی

• خستگی یا حواس‌پرتی راننده: خواب‌آلودگی موجب خروج از مسیر اصلی می‌شود

• نبود دید کافی: پیچ‌های تند، جاده‌های تاریک یا خط‌کشی‌های محو

• لغزش خودرو: بارش باران یا یخ‌زدگی سطح جاده باعث می‌شود خودرو ناخواسته به لاین مخالف کشیده شود

چرا این عامل بسیار خطرناک است؟

در بسیاری از جاده‌های کشور جداکننده فیزیکی یا گاردریل وجود ندارد. بنابراین ورود ناگهانی به لاین مخالف تقریباً همیشه به برخورد مستقیم منجر می‌شود. این برخوردها معمولاً با تلفات جانی بالا همراه هستند و به همین دلیل پلیس همواره بر پرهیز از سبقت غیرمجاز و رعایت قوانین سبقت تأکید دارد.

اگه میخوای با ماشینت تو جاده نمونی حتما به این نکته ها توجه کن : زمان تعویض لوازم مصرفی ماشین|راهنمای کامل برای ماشین جدید

جمع‌بندی: چگونه می‌توان تصادفات نوروزی را کاهش داد؟

اکنون می‌دانیم که علت تصادفات نوروزی بیشتر به رفتار رانندگان و شرایط وسیله نقلیه برمی‌گردد تا صرفاً جاده‌ها. سه عامل عدم توجه به جلو، ناتوانی در کنترل خودرو و انحراف به چپ بیش از ۸۰ درصد حوادث را شامل می‌شوند.
برای کاهش این حوادث باید:

• رانندگان پیش از سفر استراحت کافی داشته باشند

• از استفاده از تلفن همراه و کارهای حواس‌پرت‌کن اجتناب کنند

• سرعت مطمئنه را رعایت کرده و از سبقت‌های خطرناک خودداری کنند

• خودرو را پیش از سفر از نظر فنی بررسی کنند

• و در نهایت، فرهنگ رانندگی ایمن را جدی بگیرند

نوروز زمانی برای شادی و همدلی است. اگر هر راننده با مسئولیت‌پذیری بیشتری پشت فرمان بنشیند، می‌توان امیدوار بود که آمار حوادث جاده‌ای در این ایام کاهش یابد و سفرها به‌جای اندوه، خاطرات خوش برای خانواده‌ها به یادگار بگذارند.